W grudniu bieżącego roku szkolnego w dniach 20-21 zorganizowaliśmy dwudniową wycieczkę do Krakowa i Niepołomic. Wzięli w niej udział uczniowie, a właściwie uczennice klasy 1C o profilu medycznym Liceum Ogólnokształcącego w Rymanowie.

W drodze do stolicy Małopolski ,pierwszym celem naszej podróży był Uniwersytet Jagielloński), a ściślej Wydział Fizyki Astronomii i Informatyki Stosowanej. Po przybyciu na miejsce zostaliśmy ciepło przyjęci przez panią dr Katarzynę Dziedzic - Kocurek. Pani dr przygotowała dla nas prelekcję pt. „Fizyka widzi i leczy”. Wykład nie był przypadkowy, gdyż został on opracowany pod kątem medycznego profilu klasy. Wsłuchując się uważnie w prezentację, dowiedzieliśmy się m.in. o tym, jakie ogromne zastosowanie w medycynie ma współczesna fizyka, czyli o (nie)bezpiecznych związkach fizyki z medycyną. Wykład to nie tylko teoria, gdyż mieliśmy okazję zobaczyć jak działa ultrasonograf na żywym organizmie w postaci naszej koleżanki Pauliny. Była to dla nas niezwykle interesująca lekcja, którą zapamiętamy zapewne na długo. Po niespełna 1,5 godzinnej prelekcji opuściliśmy kampus UJ i udaliśmy się realizować kolejny punkt naszej wycieczki.

Tym kolejnym miejscem docelowym była ulica Radzikowskiego 152 w Krakowie, czyli Instytut Fizyki Jądrowej (IFJ)im. Henryka Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk (PAN). Zameldowaliśmy się w tej naukowej placówce około godziny 13. Głównie zależało nam na możliwości zwiedzenia Centrum Cyklotronowego Bronowice (CCB). No i udało nam się to zrealizować. Należy tutaj wspomnieć, iż jest to najnowocześniejszy ośrodek leczenia nowotworów oka w Europie. Pracownik naukowy tejże placówki oprowadził nas po salach przygotowanych dla przyszłych pacjentów, laboratoriach, do których mogliśmy wejść oraz opowiedział nam o strukturze CCB. Szpital, bo tak właściwie można nazwać ten ośrodek badawczy, będzie przyjmował głównie dzieci, ale nie tylko. CCB oferuje wykorzystanie wiązek protonowych z cyklotronu do detektorów stosowanych w medycynie, technice czy fizyce. Ośrodek ten zajmuje się również zastosowaniem cyklotronów w badaniach naukowych oraz we współpracy z jednostkami medycznymi rozwija radioterapię nowotworów. W CCB IFJ PAN prowadzone są eksperymenty z zakresu fizyki jądrowej, fizyki medycznej, dozymetrii, radiobiologii, czy inżynierii materiałowej. Produkowane są izotopy promieniotwórcze przeznaczone do celów badawczych. Możliwość zwiedzenia CCB odzwierciedla przede wszystkim to, że fizyka jako podstawowy przedmiot przyrodniczy jest nauką niezwykle interdyscyplinarną.

Kolejny punkt programu naszego wyjazdu to niewielkie miasteczko w Małopolsce – Niepołomice, a właściwie to co się tam znajduje. Mowa tu oczywiście o Młodzieżowym Obserwatorium Astronomicznym (MOA). Niepołomice znajdują się w odległości około 30 km od Krakowa. Miejsce to jest mi doskonale znane z wcześniejszych wyjazdów. Jednak dla pierwszoklasistów naszego liceum było to miejsce zupełnie nowe. Na samym wstępie zostaliśmy zakwaterowani do tamtejszych domków, w których to mieliśmy zapewniony nocleg. Program zajęć w Niepołomicach rozpoczął się od spaceru po mieście oraz zwiedzeniu Zamku Królewskiego. Niezwykle barwnie i ciekawie, zaprzyjaźniony nauczyciel MOA – Pan Grzegorz Sęk, przedstawił nam historię miasta. Podczas spaceru zwracaliśmy uwagę na sposób oświetlenia miasta, ponieważ jest to problem ciemnego nieba. Wracając do MOA, nie mogliśmy nie wstąpić do marketu oraz do pobliskiej pizzerii, by zatroszczyć się o kolację. Cel naszego wyjazdu do Niepołomic zatytułowany był : „Piknik pod gwiazdami”. Co prawda, piknik to dosłownie nie był, gdyż niska temperatura na zewnątrz nie pozwoliła nam na to. Czyste niebo zaoferowało nam obejrzenie przez teleskopy MOA planety Wenus, która jasno świeciła tuż po zachodzie Słońca. Większość z nas po raz pierwszy miała możliwość zobaczenia przez reflektor „gwiazdy wieczornej”. Po spożyciu kolacji, pełni energii przystąpiliśmy do wysłuchania przygotowanych specjalnie dla nas wykładów oraz prelekcji na tematy astronomiczne i astrofizyczne. W czasie realizacji zajęć odbyły się również warsztaty polegające na prawidłowym ułożeniu z puzzli mozaiki księżyca. Ostatnim punktem tej nocy był 40-minutowy seans w planetarium, pod którego to kopułą podziwialiśmy piękno rozgwieżdżonego nieba. Nazajutrz spotkaliśmy się wspólnie na kolejnej części cyklu wykładów, tym razem o naszej dziennej gwieździe – Słońcu. Na koniec pobytu w Niepołomicach zrobiliśmy sobie pamiątkowe zdjęcie przy budynku MOA im. Kazimierza Kordylewskiego oraz zaprosiliśmy Pana Grzegorza do naszej szkoły na warsztaty astronomiczne.

Tym optymistycznym akcentem zakończyliśmy naszą wycieczkę i udaliśmy się w drogę powrotną do naszych domów, gdyż każdy z nas wyczuwał już zbliżający się nieubłaganie klimat Świąt Bożego Narodzenia.

mgr Marcin Kielar
nauczyciel fizyki ZSP w Rymanowie,
organizator i opiekun wycieczki