W obecnej, wirtualnej rzeczywistości warto przypominać naszym dzieciom o podstawowych zasadach higieny pracy przed komputerem:
• stanowisko do nauki powinno być uporządkowane, z dostępem do światła, najlepiej naturalnego.

Oczy:
• nie powinno się siedzieć twarzą do okna, gdyż padające światło męczy oczy,
• oczy powinny znajdować się w odległości około pół metra od ekranu monitora, a górna krawędź ekranu powinna znajdować się na wysokości wzroku,
• komputer można ustawić w pobliżu okna, aby móc zerknąć na zewnątrz - zmniejszy to zmęczenie oczu, a zieleń uspokaja,
• należy również często mrugać oczami, co je nawilża i oczyszcza oraz pomaga rozluźnić mięśnie twarzy, zapobiega to także pieczeniu i szczypaniu oczu oraz marszczeniu się brwi i czoła.

Pozycja ciała:
• idealne krzesło umożliwia siedzenie w pozycji wyprostowanej i zapewnia nie za miękką oraz nie za twardą podporę plecom, udom i pośladkom,
• musi być dopasowane tak, aby stopy swobodnie leżały na podłodze (dla młodszych uczniów można użyć podnóżka lub grubej książki), nie powinno się ich krzyżować,
• siedząc, należy pamiętać o prostowaniu pleców oraz o nie pochylaniu i nie opuszczaniu głowy; kiedy trzeba się pochylić, nie należy się garbić,
• nadgarstki powinny być na wysokości łokci lub nieco poniżej, a palce na poziomie lub poniżej linii nadgarstków,
• dłonie nie powinny się na niczym opierać, a palce luźno zwisać poniżej dłoni, nie należy także skręcać dłoni w nadgarstku.

Przerwy:
• po każdej godzinie spędzonej przed komputerem należy zrobić sobie krótką przerwę, a po 2-3 godzinach dłuższą,
• krótkie przerwy warto przeznaczyć na:
- szybką gimnastykę np. rozciąganie pleców, prostowanie klatki piersiowej, potrząsanie dłońmi, obroty głowy, mruganie, zaciskanie powiek,
- zmianę otoczenia, przejście do innego pokoju,
- zjedzenie zdrowej przekąski (owoce, warzywa, gorzka czekolada),
- nawodnienie organizmu (minimum 2 litry wody),
- przewietrzenie miejsca pracy,
• długie przerwy warto przeznaczyć na wszystko, co sprawia dzieciom przyjemność. Odpoczynek korzystnie wpływa na zdrowie i wydajność pracy mózgu. ;)

Należy również wspierać dziecko w bezpiecznym korzystaniu z Internetu:
W tym celu warto:
• wyszukiwać wartościowe strony i pokazywać dziecku dobrodziejstwa Internetu, czyli godne uwagi strony, na których może rozwijać wiedzę, umiejętności oraz swoje zainteresowania,
• w sytuacji, gdy nie jesteśmy biegli w sieci, zbudować z dzieckiem sojusz, prosząc go o oprowadzenie po wirtualnym świecie,
• wspólnie z dzieckiem ustalić zasady korzystania z Internetu (nie może on wypełniać cały czas wolny dziecka), systematycznie je egzekwować,
• rozmawiać na temat tego, czym dziecko zajmuje się w Internecie, z kim rozmawia,
• rozmawiać na temat zagrożeń płynących z Internetu,
• obrazować konsekwencje beztroskiego funkcjonowania w sieci.

Podstawowe zasady bezpieczeństwa o których warto rozmawiać z dzieckiem:
• dbanie o swój wizerunek – zamieszczanie tylko takich zdjęć, które nie zaszkodzą nam za jakiś czas (np. podczas ubiegania się o wymarzoną pracę), w sieci nic nie ginie, nie ma magicznego przycisku „usuń”, raz wrzucone zostają tam na zawsze,
• ochrona siebie - nie rozsyłanie swoich danych osobowych oraz nie udostępnianie numeru domu, zapewnienie programu antywirusowego, po to, aby nie utracić ważnych dla siebie plików,
• ostrożność – nieprawdziwe informacje i wirusy – sprawdzanie źródła wiadomości, zanim w niego uwierzymy czy go udostępnimy, nie otwieranie linków niewiadomego pochodzenia ani podejrzanych załączników,
• podkreślanie ważności praw autorskich – przy udostępnianiu fragment tekstu, wypowiedzi, zdjęcia itp. powoływanie się na jego źródło,
• przestrzeganie regulaminów – przed dołączeniem do jakiejkolwiek grupy zapoznanie się z zasadami, które w niej obowiązują,
• zachowanie dyskrecji – nieudostępnianie informacji o innych (dane osobowe, adres, telefon), jeśli nie uzyskaliśmy zgody, a także wiadomości z prywatnego komunikatora,
• kontrolowanie – nietracenie swojego czasu na zbędne czynności w sieci,

Przypominanie o zasadach dobrego wychowania, które również obowiązują w sieci, to jest traktowanie innych z szacunkiem:
- używanie poprawnego języka, dbanie o jego czystość,
- myślenie o tym, jak nasze wypowiedzi wpływają na innych, nie krytykowanie,
-sprzeciwianie się „mowie nienawiści” (zgłaszanie wszelkich form przemocy),
• bezwzględne zgłaszanie nielegalnych, szkodliwych treści.

Najważniejsze jest, aby z dzieckiem rozmawiać, poznawać jego opinie na różne tematy, rozwijać myślenie przyczynowo-skutkowe i budować właściwą hierarchię wartości. Umożliwi nam to spokojny, otwarty dialog (np. „Co sądzisz o udostępnianiu danych osobowych w sieci?). Jeśli dziecko odpowie coś, co nas zaniepokoi, to starajmy się na początku nie oceniać, nie moralizować, tylko naprowadzać i słuchać (np. „Jakie płyną z tego zagrożenia, a jakie korzyści?”).
Pamiętajmy, że przekonania dzieci i młodzieży dopiero się kształtują, mogą nie być dojrzałe, dlatego nie oceniajmy ich, bądźmy wyrozumiali, pomocni, to buduje zaufanie i chęć dzielenia się z nami swoimi myślami, doświadczeniami, często bardzo nieprzyjemnymi.

Psycholog szkolny
Małgorzata Baniak