W 2008 roku Ministerstwo Edukacji Narodowej podjęło decyzję o wprowadzeniu do realizacji kolejnej reformy systemu oświaty w naszym kraju. W ramach wprowadzanych zmian, dla uczniów, którzy wybiorą humanistyczną „ścieżkę” kształcenia, czyli nie wybiorą do realizacji w wersji rozszerzonej żadnego spośród przedmiotów przyrodniczych (biologii, geografii, chemii ani fizyki), a więc zakończą edukację w zakresie tych przedmiotów w klasie pierwszej szkoły ponadgimnazjalnej, przewiduje się obowiązkową realizację przedmiotu uzupełniającego - przyroda.

Integruje on treści z zakresu podstawowych dziedzin przyrodniczych: biologii, geografii, fizyki i chemii, ale prezentuje je w zasadniczo odmiennej formie i ujęciu niż ma to miejsce w ramach wymienionych przedmiotów. Treści przedmiotu przyroda odnoszą się do aktualnych i ważnych zagadnień naszej cywilizacji.

Organizacja tych zajęć z ma sprzyjać zaciekawieniu ucznia humanisty bogactwem świata przyrody i rozumieniu przez niego zachodzących w środowisku procesów i zjawisk oraz uświadomieniu mu holistycznego charakteru nauk przyrodniczych. Ma także utrwalać naukową postawę ucznia i poszerzać jego horyzonty.

W związku z bardzo dużą dowolnością w sposobie realizacji zajęć z przyrody w szkole ponadgimnazjalnej, w każdej placówce istnieje konieczność opracowania własnej koncepcji realizacji tego przedmiotu. Elementem tej koncepcji jest program nauczania przyrody. W naszym liceum nauka przyrody opiera się o program pt. „Człowiek w świecie przyrody”, który został opracowany w ramach projektu unijnego przez zespół nauczycieli akademickich w Lublinie. Myślą przewodnią i głównym celem niniejszego programu jest inspiracja humanistów do poznawania świata nauki i przyrody. Program prezentuje aktualne i ważne problemy naukowe i cywilizacyjne, których znajomość jest istotna dla wszechstronnego rozwoju ucznia, poszerzania jego horyzontów i przygotowania do funkcjonowania we współczesnym świecie. Program uwzględnia aktualny stan wiedzy w zakresie przedmiotów przyrodniczych, sprzyja rozwijaniu u ucznia kompetencji kluczowych i kształtowaniu pożądanych społecznie postaw, takich jak: odpowiedzialność, poczucie własnej wartości, kreatywność, ciekawość poznawcza, współdziałanie w grupie i inne. Założeniem programu jest, aby uczeń zdobywał wiedzę przyrodniczą poprzez samodzielne obserwacje i badania; analizowanie i interpretację informacji pochodzących z różnorodnych źródeł i wnioskowanie.

Niniejszy program jest propozycją do wykorzystania przez nauczycieli przyrody, reprezentujących różne dyscypliny macierzyste: geografię, biologię, fizykę czy chemię. Ma on charakter interdyscyplinarny i jest przeznaczony do realizacji przez zespół nauczycieli przedmiotów przyrodniczych, albo pojedynczego nauczyciela. Stanowi składową część całego pakietu edukacyjnego, na który oprócz programu składają się materiały multimedialne dla ucznia i nauczyciela do wykorzystania na lekcjach, a także w domu. Oznacza to w praktyce, że nasi uczniowie nie korzystają z żadnych zbędnych podręczników, lecz z początkiem roku szkolnego otrzymali dostęp do platformy multimedialnej z przyrody i mogą z niej korzystać w dowolnym punkcie na Ziemi przy dostępie do Internetu.

Marcin Kielar